{"id":2562,"date":"2021-12-20T16:21:29","date_gmt":"2021-12-20T16:21:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/?page_id=2562"},"modified":"2022-01-26T15:24:34","modified_gmt":"2022-01-26T15:24:34","slug":"grobowiec-baumow","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/grobowiec-baumow\/","title":{"rendered":"Grobowiec Baum\u00f3w"},"content":{"rendered":"

MARCYPOR\u0118BA<\/strong> – wie\u015b w Polsce po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim, w powiecie wadowickim w gminie Brze\u017anica.<\/p>\n

Rzymskokatolicka Parafia p.w. \u015bw. Marcina w Marcypor\u0119bie.<\/p>\n

Pierwsze zapisy o parafii pw. \u015bw. Marcina w Marcypor\u0119bie pochodz\u0105 z 1335 r., a dotycz\u0105 sk\u0142adanego \u015bwi\u0119topietrza.
\nWybudowana zosta\u0142a w stylu gotyckim z drewna modrzewiowego w latach 1670-1672. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a znajdowa\u0142 si\u0119 cmentarz parafialny, a pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po nim jest grobowiec rodziny Baum\u00f3w, <\/strong>dziedzic\u00f3w Kopyt\u00f3wki posadowiony po zachodniej stronie ko\u015bcio\u0142a.
\nPochowani tam s\u0105: Antoni baron Baum (*1763), \u017cona jego Helena (*1797), jego syn, J\u00f3zef baron Baum (*1821), synek J\u00f3zefa – Wiktor J\u00f3zef (zmar\u0142 po roku \u017cycia*1845), c\u00f3rka J\u00f3zefa (\u017cy\u0142a tylko 2 tygodnie*1854).<\/p>\n

W latach 2005-2008 proboszcz Jan Gi\u0105d\u0142y przeprowadzi\u0142 renowacj\u0119 najbardziej warto\u015bciowych zabytk\u00f3w ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

Obecny proboszcz ks. mgr Rafa\u0142 Marciak kontynuuje tradycj\u0119 dbaj\u0105c o kolejne renowacje tego zabytkowego ko\u015bcio\u0142a. Jedn\u0105 z jego inicjatyw jest renowacja, a w\u0142a\u015bciwie odbudowa grobowca Baum\u00f3w. To du\u017ca inwestycja, ale jak\u017ce cenna historycznie i wa\u017cna dla nas, mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych miejscowo\u015bci.<\/p>\n

Pierwsze informacje o rodzinie Baum\u00f3w gromadzi\u0142 \u015bw. pami\u0119ci Antoni G\u0142owi\u0144ski. W latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, sporz\u0105dzi\u0142 pierwsze drzewo genealogiczne, na podstawie szkicu Ludwika Seelinga oraz notatek Karoliny Seeling, co by\u0142o materia\u0142em wyj\u015bciowym dla ka\u017cdego, kto p\u00f3\u017aniej t\u0119 wiedz\u0119\u00a0 rozszerza\u0142.<\/p>\n

W opowie\u015bci o Baumach wykorzystane s\u0105\u00a0 informacje z ksi\u0105\u017cki napisanej\u00a0 przez Isabele Roskov-Rydel Niemiecko-austriackie rodziny<\/em> urz\u0119dnicze w Galicji 1772-1918<\/em>, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ci\u0142a historii Baum\u00f3w rozdzia\u0142 ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

Podzi\u0119kowania kieruj\u0119 tak\u017ce historykom z Bielska Bia\u0142ej panom dr Grzegorzowi Madejowi i Piotrowi Kenigowi, kt\u00f3rzy znale\u017ali wypisy z ksi\u0105g parafialnych z parafii rzymsko katolickiej p.w. \u015aw. Miko\u0142aja w Bielsku dotycz\u0105ce chrztu dzieci J\u00f3zefa Bauma von Appelshofen i dokumenty dzier\u017cawy d\u00f3br Su\u0142kowskich z zamkiem przez J\u00f3zefa Bauma. Przet\u0142umaczyli tak\u017ce wyci\u0105gi z ksi\u0105g parafialnych z Katedry \u015bw. Szczepana w Wiedniu.<\/p>\n

– <\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

\"\"<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Rodzina Baum\u00f3w pochodzi z Saksonii.<\/p>\n

Najstarsze dokumenty do kt\u00f3rych uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 dzi\u0119ki Maximilianowi Zollowi, m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce Dyonisus Baum pochodzi\u0142 z Drezna, by\u0142 protestantem, ale w 1722 przeszed\u0142 na katolicyzm. Jego \u017con\u0105 by\u0142a Ernestina Elizabeth Appelshofen.<\/p>\n

Poznali sie na dworze w Dreznie.\u00a0 Mieli c\u00f3rk\u0119 Marie Johanne i syna Josepha Frededrika (ur. 1727, zm. 1806\/1807). \u017bon\u0105 Josepha Frederica by\u0142a Elizabeth Edle von Zinner (ur. 1739, zm.1816). \u015alub odby\u0142 si\u0119 w Katedrze \u015bw. Szczepana w Wiedniu 27 wrze\u015bnia 1761.W akcie \u015blubu Dyonisus okre\u015blany jest jako \u201ekr\u00f3lewski tajny szambelan\u201d.<\/p>\n

Wspomniany wcze\u015bniej Dionisus Baum, by\u0142 ojcem J\u00f3zefa Bauma i dziadkiem Antoniego barona Bauma.<\/p>\n

Rodzina Baum\u00f3w by\u0142a blisko zwi\u0105zana z rodzin\u0105 ksi\u0105\u017c\u0105t Su\u0142kowskich. J\u00f3zef Baum by\u0142 oficerem w s\u0142u\u017cbie Augusta ksi\u0119cia Su\u0142kowskiego. Ten z kolei by\u0142 szambelanem na dworze Augusta III i z nim przyby\u0142 do Polski.<\/p>\n

J\u00f3zef Baum by\u0142 zatrudniony w za\u0142o\u017conej przez kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego w roku 1765 szkole rycerskiej.<\/p>\n

J\u00f3zef Baum by\u0142 cz\u0142onkiem korpusu oficerskiego, wymieniany w dokumentach z 1766 roku jako 2.Genera\u0142-adiutant zast\u0119pcy dow\u00f3dcy.<\/p>\n

Z niepotwierdzonych informacji wynika, \u017ce ze szko\u0142y musia\u0142 ze wzgl\u0119du na udzia\u0142 w pojedynku odej\u015b\u0107.<\/p>\n

Ciesz\u0105c si\u0119 zaufaniem ksi\u0119cia Augusta Su\u0142kowskiego i z jego wsparciem, zosta\u0142 starost\u0105 krajowym w Bielsku. Pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zki Starszego Krajowego w Cieszynie i nast\u0119pnie zosta\u0142 starost\u0105 wielickim.<\/p>\n

9 sierpnia 1777 roku otrzyma\u0142 szlachectwo z r\u0105k cesarzowej Marii Teresy. W akcie nadania pisano o jego pracowito\u015bci, zapale, zr\u0119czno\u015bci i m\u0105dro\u015bci. Przydomek \u201evon Appelshofen\u201d otrzymal na w\u0142asne \u017cyczenie, honoruj\u0105c tym nazwisko matki.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pe\u0142ni\u0142 kolejno funkcje starosty cyrkularnego w Stanis\u0142awowie i w Rzeszowie.<\/p>\n

J\u00f3zef Baum von Appelshofen mia\u0142 dziewi\u0119cioro dzieci, sze\u015bciu syn\u00f3w i trzy c\u00f3rki.<\/p>\n

Matk\u0105 chrzestn\u0105 jednej z c\u00f3rek Ursuli Eleonory by\u0142a ksi\u0119\u017cna Eleonora Su\u0142kowska co potwierdza bliskie relacje obu rodzin, Su\u0142kowskich i Baum\u00f3w.<\/p>\n

Najstarszy syn J\u00f3zefa Bauma von Appelshofen to Antoni, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w Wiedniu 6 wrze\u015bnia 1763 roku. Ciekawe, \u017ce ochrzczony by\u0142 tu\u017c po urodzeniu,\u00a0 7 wrze\u015bnia 1763. Na chrzcie, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Katedrze \u015aw. Szczepana w Wiedniu dosta\u0142 imiona \u2013 August Antoni, a rodzicami chrzestnymi byli August i Antoni ksi\u0105\u017c\u0119ta Su\u0142kowscy.<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu gimnazjum w wieku 15 lat rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 pa\u0144stwow\u0105.<\/p>\n

W wieku 31 lat administrowa\u0142 Galicj\u0105\u00a0 Zachodni\u0105. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c starost\u0105 w My\u015blenicach.<\/p>\n

W 1809 roku by\u0142 \u201ec.k. radc\u0105 dworu\u201d. Jako krakowski starosta cyrkularny mieszka\u0142 w Krakowie przy ul. Grodzkiej 97.<\/p>\n

6 stycznia 1808 roku Cesarz Austrii Franciszek I nada\u0142 Antoniemu Baumowi von Appelshofen godno\u015b\u0107 Kawalera Kr\u00f3lewsko-W\u0119gierskiego Orderu \u015bw. Stefana.<\/p>\n

24 grudnia 1811 roku Cesarz Austrii nada\u0142 Antoniemu Baumowi tytu\u0142 barona.<\/p>\n

Panowa\u0142a powszechna opinia, \u017ce Antoni baron Baum von Appelshofen by\u0142 jednym z pi\u0119ciu najbardziej wp\u0142ywowych i skutecznych urz\u0119dnik\u00f3w w Galicji.<\/p>\n

W styczniu 1812 roku zosta\u0142 mianowany pe\u0142nomocnym komisarzem Komisji Sasko-Austriackiej do spraw kopalni w Wieliczce.<\/p>\n

Otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c zadanie misji dyplomatycznej w Warszawie przez ministra spraw zagranicznych Austrii ksi\u0119cia Metternicha.<\/p>\n

Uczestniczy\u0142 w Kongresie Wiede\u0144skim. Podczas rokowa\u0144 dosz\u0142o do konfliktu z bratem cara Aleksandra ksi\u0119ciem Konstantym. I prawdopodobnie to zawa\u017cy\u0142o na kontynuowaniu dalszej kariery dyplomatycznej.<\/p>\n

Powr\u00f3ci\u0142 na stanowisko starosty boche\u0144skiego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak go ocenia\u0142y w\u00f3wczas osoby znaj\u0105ce go bli\u017cej ?<\/p>\n

Ignacy Wielog\u0142owski opisuje tak:<\/p>\n

\u201eurz\u0119dnik ten liczy\u0142 oko\u0142o lat pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu, by\u0142 do\u015b\u0107 wysokiego wzrostu i dobrej tuszy o nader \u0142agodnej twarzy i rzadkiej uprzejmo\u015bci. Ca\u0142e z reszt\u0105 jego obej\u015bcie \u015bwiadczy\u0142o o starannem domowem wychowaniu. M<\/em>\u00f3wi\u0142 poprawnie po polsku, tr\u0105c\u0105c wszak\u017ce morawskim narzeczem.\u201d<\/em><\/p>\n

Ucze\u0144 gimnazjum w Bochni Benedykt Gregorowicz w pami\u0119tnikach spisuje wizyt\u0119 cesarza Franciszka I w Bochni.<\/p>\n

\u201eM\u0142odzie\u017c gimnazjalna pod oknami barona Bauma gra\u0142a ku naszej uciesze muzyk\u0119 tureck\u0105. Starosta Baum podarowa\u0142 kilka gulden<\/em>\u00f3w na zakup kolejnych instrument\u00f3w d\u0119tych dla<\/em> m\u0142odzie\u017cy.\u201d<\/em><\/p>\n

Starosta Baron Baum osobi\u015bcie wr\u0119cza\u0142 uczniom nagrody za osi\u0105gni\u0119cia. Uj\u0105\u0142 si\u0119 tak\u017ce za uczniami, kt\u00f3rzy byli bici przez katechet\u0119. Po rozmowie i upomnieniu katechety, ten zaprzesta\u0142 stosowania kar cielesnych.<\/p>\n

Antoni Baron Baum von Appelshofen kupi\u0142 w roku1814 od ksi\u0119cia Poniatowskiego maj\u0105tek Kopyt\u00f3wka i Brzezinka.<\/p>\n

By\u0142 \u017conaty dwukrotnie. Pierwsza \u017cona (nn) urodzi\u0142a czworo dzieci, syna Teophila i 3 c\u00f3rki: Wilhelmin\u0119, Mari\u0119, Johann\u0119.<\/p>\n

Z drug\u0105 \u017con\u0105 Helen\u0105 z domu Walczak (Walser)\u00a0 (ur. 1796, zm. 1884, pochowana w grobowcu w Marcypor\u0119bie) doczeka\u0142 si\u0119 7 dzieci.<\/p>\n

Jedyna c\u00f3rka Karolina i\u00a0 sze\u015bciu syn\u00f3w – August Karol, Heinrich Antoni, Antoni, J\u00f3zef (pochowany w grobowcu w Marcypor\u0119bie), Ferdynand (pochowany w Radoczy).<\/p>\n

Antoni baron Baum zmar\u0142 w wieku 66 lat i zosta\u0142 pochowany w grobowcu w Marcypor\u0119bie.<\/p>\n

Jak wspomina\u0142 Aleksander Wybranowski, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w s\u0105siedniej miejscowo\u015bci Kosowo, jego niania opowiada\u0142a, \u017ce: \u201ew dniu pogrzebu tego wielkiego pana nawet dzwony bi\u0142y Baum, Baum\u201d.<\/em><\/p>\n

Jednego z syn\u00f3w J\u00f3zefa barona Bauma wspomina w swoim artykule dr Konrad Meus.<\/p>\n

Pan dr Konrad Meus zatytu\u0142owa\u0142 artyku\u0142 \u201eJ\u00f3zef baron Baum Ritter von Appelshofen, ziemianin, polityk, zas\u0142u\u017cony polski patriota\u201d.<\/em><\/p>\n

J\u00f3zef Baum urodzi\u0142 si\u0119 12 pa\u017adziernika 1821 roku we dworze w Kopyt\u00f3wce.<\/p>\n

Uko\u0144czy\u0142 gimnazjum w Nowym S\u0105czu, nast\u0119pnie wst\u0105pi\u0142 na Akademi\u0119 Wojskow\u0105 w Wiedniu. Po sko\u0144czeniu Akademii s\u0142u\u017cy\u0142 w armii austro-w\u0119gierskiej. Stacjonowa\u0142 w Peszcie gdzie nara\u017caj\u0105c w\u0142asne \u017cycie ratowa\u0142 ludzi w czasie powodzi. W 1843 opu\u015bci\u0142 armi\u0119 i obj\u0105\u0142 zarz\u0105dzanie maj\u0105tkiem Kopyt\u00f3wka i Brzezinka.<\/p>\n

J\u00f3zef baron Baum by\u0142 czynnym uczestnikiem powstania styczniowego. Orygina\u0142 piecz\u0119ci powsta\u0144czej zosta\u0142 oddany do Muzeum Wojska Polskiego. J\u00f3zef Baum by\u0142 jednym z cz\u0142onk\u00f3w stronnictwa \u201eBia\u0142ych\u201d w Krakowie.<\/p>\n

Jednym z zada\u0144, kt\u00f3re powierzono J\u00f3zefowi Baumowi by\u0142o zorganizowanie oddzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y dzia\u0142a\u0107 w zaborze rosyjskim. 31 sierpnia 1863 zosta\u0142\u00a0 aresztowany we Lwowie. Je\u015bli rz\u0105d austriacki mia\u0142by dowody na jego dzia\u0142alno\u015b\u0107, czeka\u0142oby go d\u0142ugoletnie wi\u0119zienie, utrata maj\u0105tku i tytu\u0142u. Z powody braku dowod\u00f3w po roku zosta\u0142 zwolniony z wi\u0119zienia.<\/p>\n

Na grobowcu w Marcypor\u0119bie zosta\u0142y wypisane funkcje jakie pe\u0142ni\u0142 J\u00f3zef baron Baum.<\/p>\n

Pose\u0142 na Sejm Krajowy i do Rady Pa\u0144stwa<\/p>\n

Wiceprezes Ko\u0142a Polskiego w Wiedniu<\/p>\n

Prezes Towarzystwa Wzajemnych Ubezpiecze\u0144 w Krakowie<\/p>\n

Prezes Rady Powiatowej w Wadowicach<\/p>\n

Ta ostatnia funkcja, zwana marsza\u0142kiem powiatowym, szczeg\u00f3lnie by\u0142a wa\u017cna ze wzgl\u0119du na wyj\u0105tkowe zaanga\u017cowanie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz Wadowic.<\/p>\n

Sprzyja\u0142y temu zaanga\u017cowaniu przyjazne stosunki z dworem wiede\u0144skim. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, ze jego ojciec Antoni baron Baum by\u0142 rzeczywistym radc\u0105 dworu cesarza Franciszka I.<\/p>\n

W\u0142adze Wadowic wyst\u0105pi\u0142y o ustanowienie w mie\u015bcie s\u0105du obwodowego. Dzi\u0119ki wsparciu Floriana Ziemia\u0142kowskiego ministra austriackiego\u00a0 do spraw Galicji i J\u00f3zefa barona Bauma, w pa\u017adzierniku 1876 Wadowice dosta\u0142y zgod\u0119 na powstanie s\u0105du Obwodowego wraz z wi\u0119zieniem. To by\u0142o wa\u017cne wydarzenie dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>\n

J\u00f3zef baron Baum by\u0142 r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rc\u0105 Powiatowej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bciowej.<\/p>\n

By\u0142 zaanga\u017cowany w budow\u0119 linii kolejowej Bielsko-Krak\u00f3w-Trzebinia-Skawina.<\/p>\n

Na wniosek Rady Miejskiej Wadowic J\u00f3zef baron Baum doprowadzi\u0142 do uznania Wadowic jednym z 30 najwa\u017cniejszych miast w Galicji co sta\u0142o si\u0119 w roku 1889.<\/p>\n

Wydarzenia z 14 lipca 1878 pokazuj\u0105 jak wielu zwolennik\u00f3w mia\u0142 J\u00f3zef baron Baum, zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w jak i urz\u0119dnik\u00f3w i notabli. Na wniosek \u00f3wczesnych w\u0142adz miejskich na cze\u015b\u0107 J\u00f3zefa barona Bauma prowadzono ulicami miasta korow\u00f3d z pochodniami spod gimnazjum a\u017c pod dom Bauma w Wadowicach. Pretekstem do tego korowodu by\u0142 manifest cesarza Franciszka J\u00f3zefa w podzi\u0119kowaniu pos\u0142om Ko\u0142a Polskiego za lojalne i patriotyczne dzia\u0142ania w Radzie Pa\u0144stwa. W 1884 radni Wadowic podj\u0119li decyzje o powstaniu pomnika J\u00f3zefa barona Bauma. Pomnik z popiersiem\u00a0 stan\u0105\u0142 przed gmachem S\u0105du Obwodowego w Wadowicach. J\u00f3zef baron Baum otrzyma\u0142 Honorowe Obywatelstwo miasta Wadowic nadane 6 marca 1872.<\/p>\n

J\u00f3zef baron Baum by\u0142 o\u017ceniony z Waleri\u0105 Dunin herbu \u0141ab\u0119d\u017a. Rodzina Walerii mia\u0142a posiad\u0142o\u015bci G\u0142\u0119bowice i Giera\u0142towice.<\/p>\n

Mieli dwoje dzieci, kt\u00f3re zmar\u0142y wcze\u015bnie. Syn Wiktor J\u00f3zef mia\u0142 tylko roczek, a c\u00f3rka J\u00f3zefa \u017cy\u0142a tylko 2 tygodnie. Dzieci pochowane s\u0105 w grobowcu w Marcypor\u0119bie.<\/p>\n

J\u00f3zef baron Baum von Appelshofen zmar\u0142 nagle 11 marca 1883 w Wiedniu.<\/p>\n

Dla uczczenia pami\u0119ci Bauma, w Wadowicach odby\u0142o si\u0119 nadzwyczajne posiedzenie radnych miejskich. Postanowiono miedzy innymi stworzy\u0107 portret i zawiesi\u0107\u00a0 w sali radnych.<\/p>\n

10 kwietnia 1883 w ko\u015bciele parafialnym w Marcypor\u0119bie odby\u0142a si\u0119 msza \u017ca\u0142obna w kt\u00f3rej uczestniczyli mieszka\u0144cy Wadowic, mieszka\u0144cy okolicznych miejscowo\u015bci, w\u0142adze miejskie z burmistrzem Ignacym Brosigiem, w\u0142adze powiatowe i prezydent Krakowa.<\/p>\n

Msza \u017ca\u0142obna zgromadzi\u0142a wiele wa\u017cnych osobisto\u015bci z Krakowa.<\/p>\n

Mi\u0119dzy innym marsza\u0142ek Krajowy Miko\u0142aj Zyblikiewicz, biskup krakowski Albin Dunajewski, kt\u00f3ry wyg\u0142osi\u0142 pi\u0119kn\u0105 mow\u0119. M\u00f3wiono o przymiotach osobistych, przyr\u00f3wnywano jego dzia\u0142ania obywatelskie do kap\u0142a\u0144skich.<\/p>\n

Karolina Baum cz\u0119sto odwiedza\u0142a Kopyt\u00f3wk\u0119, by\u0142a go\u015bciem brata. Opowiada\u0142a o pi\u0119knym, zadbanym gospodarstwie, wspomina\u0142a hodowl\u0119 koni arabskich.<\/p>\n

Dzisiaj dw\u00f3r, resztki zabudowa\u0144 gospodarskich s\u0105\u00a0 w op\u0142akanym stanie, \u017cal, jak wielu takich siedzib w Polsce.<\/p>\n

Historia Baum\u00f3w opisana jest w du\u017cym skr\u00f3cie. Wci\u0105\u017c jest wiele niewiadomych. Je\u017celi kto\u015b posiada jakiekolwiek dodatkowe informacje, prosz\u0119 o kontakt.<\/p>\n

Ksi\u0105dz proboszcz jest inicjatorem w realizacji projektu remontu, rekonstrukcji grobowca Baum\u00f3w. Mocno zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 rodzina, potomkowie Baum\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Dzi\u0119ki ksi\u0119dzu Marciakowi, jest ju\u017c\u00a0 zezwolenie konserwatora zabytk\u00f3w niezb\u0119dne do remontu grobowca.<\/strong><\/p>\n

Ksi\u0105dz proboszcz b\u0119dzie wyst\u0119powa\u0142 o \u015brodki unijne. Stworzy\u0142 subkonto s\u0142u\u017c\u0105ce wy\u0142\u0105cznie gromadzeniu \u015brodk\u00f3w na remont grobowca.<\/strong><\/p>\n

\n

Wp\u0142aty mo\u017cna kierowa\u0107 :<\/strong><\/p>\n

Nazwa odbiorcy:<\/strong><\/p>\n

Parafia rzymskokatolicka p.w. \u015bw. Marcina<\/strong><\/p>\n

Plac \u015bw. Jana Paw\u0142a II 6<\/strong><\/p>\n

Marcypor\u0119ba<\/strong><\/p>\n

34-114 Brze\u017anica<\/strong><\/p>\n

Konto do wp\u0142at:<\/strong><\/p>\n

13 8112 0008 0012 5673 2000 0030<\/strong><\/p>\n

\u00a0Tytu\u0142em:<\/strong><\/p>\n

remont grobowca Baum\u00f3w w Marcypor\u0119bie<\/strong><\/p>\n

Z uk\u0142onami<\/p>\n

Jacek Zoll<\/p>\n

jacekzoll@op.pl<\/p>\n

Listopad 2021<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\n

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH DO GROBOWCA RODZINY BAUM\u00d3W, <\/strong>KONIEC XIX W. NA DAWNYM CMENTARZU PRZY KO\u015aCIELE PW. \u015aW. MARCINA BPA\u00a0 <\/strong>Z 1670 R. W MARCYPOR\u0118BIE, WOJ. MA\u0141OPOLSKIE.<\/strong><\/p>\n

Krak\u00f3w, pa\u017adziernik 2021 r.<\/strong><\/p>\n

Opracowa\u0142y: mgr Maria Lisowska-Dziuba<\/strong><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0mgr Anna Dziuba-Dro\u017cd\u017c<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

I.IDENTYFIKACJA OBIEKTU<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Dane dotycz\u0105ce obiektu:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    \u00a0 –\u00a0\u00a0 przedmiot konserwacji:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Grobowiec rodziny Baum\u00f3w na dawnym cmentarzu przyko\u015bcielnym od strony zachodniej, w formie wielostopniowej mastaby, piaskowiec, p\u0142yty inskrypcyjne z czarnego marmuru.<\/p>\n

    \u00a0 – lokalizacja:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Marcypor\u0119ba, woj. ma\u0142oploskie, parafia Rzymskokatolicka pw. \u015bw. Marcina Bpa.<\/p>\n

    \u00a0 – czas powstania:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Koniec XIX w..<\/p>\n

    \u00a0 -autor:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Nieznany.<\/p>\n

    \u00a0 – u\u017cytkownik:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Parafia Rzymskokatolicka pw. \u015bw. Marcina Bpa w Marcypor\u0119bie.<\/p>\n

    \u00a0 – wymiary:<\/u><\/strong><\/p>\n

    Wys. 4,5 m, szer. 3,40 m, g\u0142. 3,5 m.<\/p>\n

      \n
    1. HISTORIA OBIEKTU<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015aw. Marcina wzniesiony w 1670 r. jako bezwie\u017cowy, jednonawowy o konstrukcji zr\u0119bowej, oszalowany. Wie\u017ca izbicowa o pochy\u0142ych \u015bcianach z XX w., zwie\u0144czona ostros\u0142upowym he\u0142mem. Korpus nakryty dachem dwuspadowym, jednokalenicowym, z barokow\u0105 wie\u017cyczk\u0105 na sygnaturk\u0119 na kalenicy. Do nawy dobudowana jest kaplica otwarta do wn\u0119trza. Prezbiterium zamkni\u0119te jest tr\u00f3jbocznie. W ko\u015bciele zachowa\u0142y si\u0119 dwa cenne portale: jeden tzw. d\u0142ugoszowski, drugi manierystyczny, bogato zdobiony. Nad krucht\u0105 i prezbiterium stropy kasetonowe z XX w. Na belce t\u0119czowej umieszczono rze\u017aby \u201eGrupy Ukrzy\u017cowania\u201d z gotyckim krucyfiksem z XV w. \u015aciany pokrywa polichromia z XIX i XX w. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny rokokowy II po\u0142. XVII w., o\u0142tarze boczne w nawie r\u00f3wnie\u017c rokokowe, w kaplicy o\u0142tarz klasycystyczny. Ambona rokokowa. Chrzcielnica kamienna, renesansowa z 1545 r. Na cmentarzu przyko\u015bcielnym murowana dzwonnica parawanowa z 1831 r.. Na dawnym cmentarzy przyko\u015bcielnym od strony zachodniej znajduje si\u0119 grobowiec rodziny Baum\u00f3w z ko\u0144ca XIX w., kt\u00f3rego konserwacja jest przedmiotem opracowania.<\/p>\n

      \u00a0<\/strong><\/p>\n

      \u00a0<\/strong><\/p>\n

      III. OPIS FORMALNO \u2013 STYLISTYCZNY I BUDOWA TECHNOLOGICZNA OBIEKTU<\/strong><\/p>\n

      Grobowiec wykonany z piaskowca w formie wielostopniowej mastaby, p\u0142yty inskrypcyjne z czarnego marmuru. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci grobowca gzyms z ornamentem li\u015bci laurowych. Wej\u015bcie do grobowca zamkni\u0119te p\u0142ask\u0105 p\u0142yt\u0105 z okr\u0105g\u0142ym metalowym uchwytem zabezpieczone metalow\u0105 sztab\u0105.<\/p>\n

      Kamie\u0144 ( piaskowiec) \u0142\u0105czony jest fugowaniem.<\/p>\n

      Zwie\u0144czenie grobowca niezachowane.<\/p>\n

        \n
      1. STAN ZACHOWANIA I PRZYCZYNY ZNISZCZE\u0143<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        Stan zachowania grobowca jest bardzo z\u0142y. Powierzchni\u0119 piaskowca pokrywa brud, kurz, smoliste zanieczyszczenia i czarna \u201efa\u0142szywa patyna\u201d, a w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci kamie\u0144 porastaj\u0105 glony. Liczne ubytki i wykruszenia kamienia na ca\u0142ej powierzchni grobowca. Powierzchniowa degradacja kamienia powsta\u0142a w wyniku nawarstwiaj\u0105cych si\u0119 lub wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych wzajemnie czynnik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie fizyko \u2013 chemicznych. Jednym z g\u0142\u00f3wnych proces\u00f3w niszcz\u0105cych substancj\u0119 kamienia s\u0105 ci\u0105g\u0142e zmiany klimatyczne. R\u00f3\u017cnice temperatur, opady, wiatr \u2013 wywo\u0142uj\u0105 negatywne skutki w warstwach powierzchniowych. Materia\u0142 budulcowy, jakim jest piaskowiec ulega ci\u0105g\u0142ym ruchom termicznym, w wyniku czego kurczy si\u0119 i rozszerza. Ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 tych proces\u00f3w doprowadza do powstania rys, mikrop\u0119kni\u0119\u0107, przez co os\u0142abiona zosta\u0142a spoisto\u015b\u0107 struktury materia\u0142u. Ale g\u0142\u00f3wnym czynnikiem niszcz\u0105cym kamie\u0144 jest woda. Woda opadowa dostaje si\u0119 przez nieszczelno\u015b\u0107i spoin lub jest podci\u0105gana kapilarnie z pod\u0142o\u017ca. Wilgotno\u015b\u0107 ta wzrasta w czasie d\u0142ugotrwa\u0142ych opad\u00f3w lub roztop\u00f3w. Woda przenikaj\u0105ca do kamienia uruchamia w nim r\u00f3\u017cnego rodzaju procesy fizyko \u2013 chemiczne. Ci\u0105g\u0142e dzia\u0142anie wody powoduje rozpuszczanie, p\u0119cznienie i wymywanie sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych z kamienia i spoinowa\u0144. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn niszcz\u0105cych struktur\u0119 kamienia jest cykliczne zamarzanie i topnienie lodu oraz \u015bniegu. L\u00f3d powoduje znaczny wzrost ci\u015bnienia na otaczaj\u0105cy go materia\u0142, przez co przyczynia si\u0119 do jego erozji. Przemieszczaj\u0105ca si\u0119 woda uruchamia r\u00f3\u017cnego rodzaju sole znajduj\u0105ce si\u0119 w kamieniu. Sole przy odparowywaniu wody kumuluj\u0105 si\u0119 w warstwach przypowierzchniowych. Wszystkie sole krystalizuj\u0105c si\u0119 powi\u0119kszaj\u0105 znacznie swoj\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107. Powtarzalno\u015b\u0107 tego procesu doprowadzi\u0142a do powstania powierzchniowych zniszcze\u0144 piaskowca. Najgro\u017aniejsze efekty dzia\u0142alno\u015bci soli widoczne s\u0105 w partiach przyziemia. Tam najcz\u0119\u015bciej powstaj\u0105 wykwity i przebarwienia kamienia.<\/p>\n

        Znaczn\u0105 rol\u0119 w procesie niszczenia odgrywa zanieczyszczone powietrze, ogrzewanie w\u0119glowe, spaliny samochodowe emituj\u0105 gazy, kt\u00f3re w po\u0142\u0105czeniu z wod\u0105 opadow\u0105 tworz\u0105 \u201ekwa\u015bne deszcze\u201d. Zwi\u0105zki te, nawet w ma\u0142ym st\u0119\u017ceniu, ale przy d\u0142ugotrwa\u0142ym dzia\u0142aniu, z biegiem czasu niszcz\u0105 obiekt.<\/p>\n

        Porowato\u015b\u0107 powierzchni kamienia doprowadza do osadzania si\u0119 sm\u00f3\u0142ek, sadzy, kurzu i py\u0142u. W wyniku trwa\u0142ych zespole\u0144 mineralnych i przemian chemicznych powsta\u0142a warstwa tzw. czarnej patyny. Warstwa ta mocno przylega do kamienia zmieniaj\u0105c naturaln\u0105 kolorystyk\u0119.<\/p>\n

        Zniszcze\u0144 dope\u0142niaj\u0105 wadliwie przeprowadzone prace naprawcze lub ich brak w stosownym czasie.<\/p>\n

        W najwy\u017cszej cz\u0119\u015bci grobowca nie zachowa\u0142o si\u0119 zwie\u0144czenie.<\/p>\n

          \n
        1. WNIOSKI I ZA\u0141O\u017bENIA KONSERWATORSKIE<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

          Stan zachowania obiektu wymaga przeprowadzenia kompleksowych zabieg\u00f3w konserwatorskich maj\u0105cych na celu popraw\u0119 w\u0142asno\u015bci technicznych oraz utraconych warto\u015bci estetycznych, podniesienie walor\u00f3w obiektu jako zabytku sztuki.<\/p>\n

          Celem prac konserwatorskich b\u0119dzie przede wszystkim powstrzymanie i wyeliminowanie przyczy\u0144 powstania destruktu. Na ca\u0142o\u015b\u0107 procesu konserwacji z\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 zabiegi konserwacji technicznej i estetyczno \u2013 plastycznej. Wzmocnienie os\u0142abionej struktury i wytrzyma\u0142o\u015bci mechanicznej kamienia to naczelne zadanie konserwacji technicznej. Dok\u0142adne odczyszczenie powierzchni obiektu usunie wieloletnie nawarstwienia kurzu, brudu, sm\u00f3\u0142ek i zanieczyszcze\u0144 przemys\u0142owych oraz tzw. fa\u0142szywej patyny. Usuni\u0119cie wszelkich wt\u00f3rnych nawarstwie\u0144, os\u0142abionych i wykruszaj\u0105cych si\u0119 spoinowa\u0144, kit\u00f3w. Zabiegi dezynfekcji i dezynsekcji zlikwiduj\u0105 zarodniki mikroorganizm\u00f3w takich jak glony, ple\u015bnie i grzyby. Do zada\u0144 konserwacji technicznej nale\u017ce\u0107 r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie wzmocnienie poprzez proces impregnacji i hydrofobizacji os\u0142abionej struktury kamienia, poprawienie jego wytrzyma\u0142o\u015bci mechanicznej.<\/p>\n

          Zabiegi konserwacji estetycznej poprzez rekonstrukcj\u0119 ubytk\u00f3w formy architektonicznej, rekonstrukcj\u0119 ubytk\u00f3w spoin oraz scalenie kolorystyczne przywr\u00f3c\u0105 pierwotny wygl\u0105d i kolorystyk\u0119 obiektu.<\/p>\n

          Prace konserwatorskie poprzedzone zostan\u0105 przeprowadzeniem czynno\u015bci dokumentacyjnych maj\u0105cych na celu:<\/p>\n

          – stworzenie dokumentacji obiektu przed konserwacj\u0105;<\/p>\n

          – rozpoznanie techniki i technologii obiektu;<\/p>\n

            \n
          1. PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH<\/strong><\/li>\n
          2. Wst\u0119pne oczyszczenie kamienia (na sucho).<\/li>\n
          3. Usuni\u0119cie starych os\u0142abionych kit\u00f3w.<\/li>\n
          4. Usuni\u0119cie zmursza\u0142ych, zasolonych i wykruszaj\u0105cych si\u0119 spoin.<\/li>\n
          5. Wst\u0119pne zabezpieczenie osypuj\u0105cych si\u0119 partii kamienia \u015brodkiem wzmacniaj\u0105cym silikonowym o nazwie SARSIL \u2013 klinkier, Zak\u0142ady Chemiczne \u201eSilikony Polskie\u201d Sp. Zo.o. w Nowej Sarzynie, stosuj\u0105c nas\u0105czenie lokalne zniszcze\u0144 p\u0119dzlem.<\/li>\n
          6. Odczyszczenie kamienia metod\u0105 mechaniczn\u0105 przy zastosowaniu agregatu CP.<\/li>\n
          7. Doczyszczenie kamienia:<\/li>\n
          8. a) metod\u0105 chemiczn\u0105 z u\u017cyciem Alkuteksu firmy Remmers;<\/li>\n
          9. b) r\u0119czne doczyszczanie szczotkami mosi\u0119\u017cnymi i no\u017cami szewskimi;<\/li>\n
          10. Uzupe\u0142nienie ubytk\u00f3w w partii dolnej metod\u0105 wklejania taszli z tego samego gatunku kamienia (je\u017celi zajdzie taka konieczno\u015b\u0107).<\/li>\n
          11. Wype\u0142nienie drobnych ubytk\u00f3w kamienia kitem mineralnym o nazwie Funcosil Restaurieromortel firmy Remmers, barwionym w masie i nak\u0142adanym warstwowo. W miejscach wi\u0119kszych i g\u0142\u0119bszych ubytk\u00f3w proponuje si\u0119 kity wzmocni\u0107 zbrojeniem z drutu niekoroduj\u0105cego tzw. \u201epajaczkami\u201d.<\/li>\n
          12. Uzupe\u0142nienie usuni\u0119tych spoin fug\u0105 mineraln\u0105 o sk\u0142adzie tradycyjnym 3 cz. Piasku drobnego (\u017c\u00f3\u0142tego), 1 cz. wapna do\u0142owanego, 0,5 cz. Cementu bia\u0142ego portlandzkiego z dodatkiem pigment\u00f3w lub firmow\u0105 fug\u0105 renowacyjn\u0105 wapienno \u2013 trasow\u0105 o nazwie Trass \u2013 Kalk \u2013 Fugensanier \u2013 Morte firmy Tubag z odpowiednio opracowan\u0105 spoin\u0105.l<\/li>\n
          13. Nas\u0105czenie kamienia \u015brodkiem przeciw porostom, mchom i glonom \u2013 \u015brodkiem o nazwie StoPrim Fungal firmy Sto nanoszony p\u0119dzlem.<\/li>\n
          14. Hydrofobizacja i \u015brodkiem Funcosil SL firmy Remmers i impregnacja wzmacniaj\u0105ca kamie\u0144 \u015brodkiem Steinfestiger 300 firmy Remmers.<\/li>\n
          15. Retusz uzupe\u0142nie\u0144.<\/li>\n
          16. Cz\u0119\u015bci metalowe: odczyszczenie powierzchni z rdzy i resztek farby olejnej, zabezpieczenie antykorozyjne, malowanie farb\u0105 p\u00f3\u0142matow\u0105 w kolorze grafitowym.<\/li>\n
          17. Wykonanie dokumentacji konserwatorskiej przed, w trakcie i po konserwacji wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cego schematu.<\/li>\n<\/ol>\n

            mgr Maria Lisowska-Dziuba<\/p>\n

            mgr Anna Dziuba-Dro\u017cd\u017c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            MARCYPOR\u0118BA – wie\u015b w Polsce po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim, w powiecie wadowickim w gminie Brze\u017anica. Rzymskokatolicka Parafia p.w. \u015bw. Marcina w Marcypor\u0119bie. Pierwsze zapisy o parafii pw. \u015bw. Marcina w Marcypor\u0119bie pochodz\u0105 z 1335 r., a dotycz\u0105 sk\u0142adanego \u015bwi\u0119topietrza. Wybudowana zosta\u0142a w stylu gotyckim z drewna modrzewiowego w latach 1670-1672. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a znajdowa\u0142 si\u0119 cmentarz […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-2562","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2562"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2648,"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2562\/revisions\/2648"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.parafiamarcyporeba.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}